สถิติในรายงาน

ตัวเลขโรงแรมส่วนใหญ่เป็นเศษส่วน และความหมายของมันอยู่ที่ตัวหาร ไม่ใช่ตัวตั้ง สองโรงแรมที่รายงาน Occupancy 80% เท่ากัน อาจนับห้องที่ปิดซ่อมคนละแบบ

หน้านี้บอกว่าระบบคิดแต่ละตัวยังไง เพื่อให้เทียบกับรายงานที่โรงแรมทำอยู่เดิมได้

ตัวอย่างประกอบมาจากโรงแรมขนาด 48 ห้อง ปี 2025 เต็มปี

สถิติห้องพัก

Rooms Available — ห้องที่พร้อมขาย

จำนวนคืนที่มีห้องให้ขายในงวด ไม่ใช่จำนวนห้องของโรงแรม

48 ห้อง × 365 วัน = 17,520 คืน

ตัวเลขนี้ตัดสินทุกอย่างที่เหลือ

Occupancy กับ RevPAR หารด้วยตัวนี้ ถ้านับผิดตัวเดียว ผิดหมดทั้งหน้า

คำถามที่ต้องตอบก่อน: ห้องที่ปิดซ่อมทั้งเดือน นับเป็นห้องที่พร้อมขายไหม

ตำรา USALI ให้หักห้องที่ใช้การไม่ได้ (Out of Order) ออก แต่โรงแรมจำนวนมาก รายงานบนจำนวนห้องทั้งหมด เพราะเจ้าของอยากเห็นว่า "ทรัพย์สินที่ลงทุนไป ทำเงินได้กี่เปอร์เซ็นต์" ไม่ใช่ "ห้องที่เปิดขายทำเงินได้กี่เปอร์เซ็นต์"

ระบบทำตามที่โรงแรมทำอยู่ ไม่ได้บังคับตามตำรา เพราะตัวเลขที่ไม่ตรงกับรายงาน ที่ทีมใช้กันทุกเช้า จะไม่มีใครเชื่อ ตั้งค่าได้ว่าจะใช้แบบไหน

Rooms Sold — ห้องที่ขายได้

จำนวนคืนที่มีแขกพักจริง รวมห้องที่ให้ฟรีและห้องที่พนักงานใช้หรือไม่ ขึ้นกับที่ตกลงไว้

14,460 คืน จาก 17,520 คืนที่พร้อมขาย

รายงานประจำวันแยกให้เห็นทั้งสี่แบบ — รวมทุกอย่าง · หักห้องแถม · หักห้องที่พนักงานใช้ · หักทั้งสองอย่าง เพื่อให้เลือกใช้ตัวที่ตรงกับที่ฝ่ายบัญชีต้องการ

Occupancy — อัตราการเข้าพัก

Occupancy = Rooms Sold ÷ Rooms Available × 100

14,460 ÷ 17,520 = 82.53%

ADR — ราคาห้องเฉลี่ยที่ขายได้

Average Daily Rate — เฉลี่ยจากห้องที่ขายได้ ไม่ใช่ห้องทั้งหมด

ADR = รายได้ห้องพัก ÷ Rooms Sold

32,103,806 ÷ 14,460 = 2,220 บาท

ADR ตอบว่า "ขายห้องได้ราคาดีแค่ไหน" — ห้องว่างไม่มีผลกับตัวเลขนี้เลย

RevPAR — รายได้ต่อห้องที่มีอยู่

Revenue per Available Room — ตัวเดียวที่รวมทั้งราคาและอัตราการขายเข้าด้วยกัน

RevPAR = รายได้ห้องพัก ÷ Rooms Available
       = ADR × Occupancy

32,103,806 ÷ 17,520 = 1,832 บาท (เท่ากับ 2,220 × 82.53%)

ทำไมต้องดู RevPAR ไม่ใช่ ADR อย่างเดียว

ADR สูงขึ้นอย่างเดียวไม่ได้แปลว่าดีขึ้น — ขึ้นราคาแล้วขายได้น้อยลง ADR สวยขึ้น แต่เงินเข้าน้อยลง RevPAR จับทั้งสองด้านพร้อมกัน จึงเป็นตัวที่ใช้เทียบข้ามงวด และข้ามโรงแรม

จำนวนแขก

25,862 คน ตลอดปี เฉลี่ย 1.79 คนต่อห้องที่ขายได้

ใช้ประกอบการวางแผนอาหารเช้าและกำลังคน มากกว่าใช้วัดผลทางการเงิน

สถิติอาหารและเครื่องดื่ม

Covers — จำนวนลูกค้าที่รับบริการ

นับเป็น "หัว" ไม่ใช่จำนวนบิล โต๊ะหนึ่งสี่คนคือสี่ covers

Average Check — ยอดเฉลี่ยต่อหัว

Average Check = รายได้อาหารและเครื่องดื่ม ÷ Covers

ต้องมีการนับ covers ถึงจะได้ตัวเลขนี้

ระบบบัญชีรู้ยอดขาย แต่ไม่รู้ว่ามีลูกค้ากี่คน — ต้องมาจากระบบขายหน้าร้านหรือการนับ ที่หน้างาน ถ้าไม่มี รายงานจะขึ้นหมายเหตุว่ายังไม่มี Covers แทนที่จะแสดงเป็นศูนย์ เพราะศูนย์อ่านได้ว่า "ไม่มีลูกค้า" ซึ่งคนละเรื่องกับ "ยังไม่ได้นับ"

บรรทัดในงบดำเนินงาน

กำไรขั้นแผนก

รายได้ของแผนกลบด้วยค่าใช้จ่ายที่เกิดจากแผนกนั้นโดยตรง — เงินเดือนพนักงานแผนกนั้น ของใช้ ผ้า ค่าซักรีด ค่าคอมมิชชั่นตัวแทน

ห้องพัก 21,622,427 · อาหารและเครื่องดื่ม 4,992,905 · รวม 26,345,747

ค่าใช้จ่ายส่วนกลาง

ค่าใช้จ่ายที่ปันเข้าแผนกใดแผนกหนึ่งไม่ได้ — บริหารและบัญชี ไอที การตลาด ซ่อมบำรุง และสาธารณูปโภค

−12,398,811

GOP — กำไรจากการดำเนินงาน

GOP = กำไรขั้นแผนกรวม − ค่าใช้จ่ายส่วนกลาง

26,345,747 − 12,398,811 = 13,946,936

เส้นที่ผู้บริหารโรงแรมรับผิดชอบ สัญญาจ้างบริหารโรงแรมส่วนใหญ่ผูกค่าตอบแทน กับเส้นนี้ ไม่ใช่กำไรสุทธิ เพราะค่าเช่าที่ดินและดอกเบี้ยเงินกู้ไม่ใช่เรื่องที่ทีมปฏิบัติการ ตัดสินใจได้

EBITDA

EBITDA = GOP − ค่าใช้จ่ายคงที่และนอกการดำเนินงาน

13,946,936 − 6,404,976 = 7,541,960 (ปีก่อน 5,497,382 · +37%)

ค่าใช้จ่ายคงที่คือค่าเช่า ภาษีทรัพย์สิน ประกันภัย ค่าเสื่อมราคา และดอกเบี้ยจ่าย

ต้นทุนต่อห้องที่ขายได้

ท้ายงบแผนกห้องพักมีอีกชุดหนึ่ง — เอาค่าใช้จ่ายแต่ละรายการหารด้วยจำนวนห้องที่ขายได้

724.85 บาทต่อห้องที่ขายได้ แยกเป็น

รายการ	บาท/ห้อง
ค่าคอมมิชชั่นตัวแทน	402.69
เงินเดือนและค่าจ้าง	161.12
ส่วนแบ่งค่าบริการ	50.90
ค่าซักรีด	33.82
ของใช้สำหรับแขก	26.91
น้ำยาทำความสะอาด	3.80
เครื่องเขียนและสิ่งพิมพ์	3.73

ตัวเลขชุดนี้ใช้ตั้งราคาขั้นต่ำได้

เมื่อรู้ว่าขายห้องหนึ่งคืนมีต้นทุนแปรผันเท่าไร ก็ตอบได้ว่าราคาโปรโมชั่นที่ต่ำที่สุด ที่ยังไม่ขาดทุนอยู่ตรงไหน — และเห็นชัดว่าค่าคอมมิชชั่นตัวแทนกินไปมากกว่าครึ่ง ของต้นทุนต่อห้อง ซึ่งเป็นข้อมูลสำหรับตัดสินใจเรื่องช่องทางขาย

เมื่อตัวเลขสองฝั่งไม่ตรงกัน

รายได้ในงบมาจากบัญชี ส่วนสถิติมาจากที่บันทึกรายวัน — ทั้งคู่ถูกในมุมของตัวเอง แต่มักไม่เท่ากัน

สาเหตุที่พบบ่อย

• ภาษีและค่าบริการ — ระบบหน้าบ้านมักรายงานยอดที่แขกจ่ายจริง ส่วนบัญชีบันทึก รายได้หลังแยกภาษีออกแล้ว ส่วนต่างจะอยู่ราวอัตราภาษี
• ส่วนลดและรายการปรับปรุง — ลดให้แขกทีหลัง บัญชีบันทึกเป็นรายการลดรายได้ แต่รายงานประจำวันของวันนั้นไม่ได้แก้ย้อนหลัง
• รายได้ที่ไม่ได้ผ่านหน้าบ้าน — ห้องอาหารที่ขายให้ลูกค้าทั่วไปโดยไม่ผ่านห้องพัก

อย่ารีบแก้ให้ตรงกัน

ส่วนต่างที่อธิบายได้ ไม่ใช่ปัญหา — มันคือข้อมูล ถ้าปรับตัวเลขให้เท่ากันโดยไม่รู้ว่า ส่วนต่างมาจากไหน จะเสียเครื่องมือตรวจสอบไปหนึ่งอย่าง

สิ่งที่ควรทำคือวัดส่วนต่างทุกงวด ถ้ามันคงที่ในอัตราที่อธิบายได้ แปลว่าระบบทำงานปกติ วันที่มันเปลี่ยนกะทันหันต่างหากที่ต้องไปดู