การวางแผนแบบลีน (Lean Planning)

เลือกใบสั่งผลิตที่เปิดค้างอยู่ด้วยตัวกรองง่าย ๆ แล้วให้ระบบไล่ดูทุกชั้นของสูตรว่ายังขาดอะไร และเปิดใบสั่งผลิตลูกให้เป็นร่างในรอบเดียว

ปัญหาที่แก้

โรงงานที่ผลิตตามคำสั่งซื้อ (Make to Order) มักเปิดใบสั่งผลิตของสินค้าสำเร็จรูปทีละใบ ตามงานที่รับเข้ามา ไม่ได้เปิดผ่านการวางแผนการผลิต (Production Plan) เพราะเครื่องมือนั้น ต้องเตรียมข้อมูลล่วงหน้าเยอะ และคิดเป็นรอบ ไม่ใช่คิดเป็นงาน

ผลคือ ชั้นกึ่งสำเร็จรูปไม่มีใครสั่งให้ผลิต ใบสั่งผลิตของสินค้าสำเร็จรูปบอกแค่ว่าต้องเบิก กึ่งสำเร็จรูปตัวนั้นเท่าไร แต่ไม่มีใบไหนบอกว่าต้องผลิตมันขึ้นมาก่อน กว่าจะรู้ตัวก็ตอนไป หยิบของแล้วไม่มี

หน้านี้คือทางลัดที่ตัดขั้นตอนตรงกลางออก แต่ยังคงการตรวจสอบไว้ครบ

หลักคิด — "มักง่าย แบบ carefulness"

ความมักง่ายเป็นสิทธิ์ของผู้ใช้ ความรอบคอบเป็นหน้าที่ของระบบ

ผู้ใช้หน้างานไม่จำเป็นต้องเข้าใจว่าสูตรการผลิตซ้อนกันกี่ชั้น เขาต้องการทำงานของเขาให้เสร็จ ระบบจึงรับหน้าที่ไล่โครงสร้างเอง หักของที่มีอยู่ในคลังให้เอง จำได้เองว่าเคยเปิดใบอะไรไปแล้ว และเตือนเองเมื่อสิ่งที่ขาดเป็นเรื่องที่มันไม่ได้จัดการให้

สิ่งที่ผู้ใช้ต้องกรอกมีแค่ ช่วงวันที่ ที่เหลือเป็นตัวเลือก

ทำงานอย่างไร

1. เลือกใบหลัก — ระบุช่วงวันผลิตตามแผน และถ้าต้องการก็จำกัดด้วยสินค้า กลุ่มสินค้า หรือสถานะใบสั่งผลิต ค่าเริ่มต้นคือใบที่ยังไม่จบ
2. กดคำนวณแผน — ระบบรวมความต้องการของทุกใบเข้าด้วยกัน หักของที่มีในคลัง แล้วไล่ลงชั้นถัดไปเรื่อย ๆ ตามสูตรการผลิต
3. อ่านผล — ตารางบอกทีละบรรทัดว่าอยู่ชั้นไหน ต้องใช้เท่าไร มีเท่าไร ขาดเท่าไร และระบบจะเปิดใบให้เท่าไร
4. กด Submit — ใบสั่งผลิตลูกถูกสร้างเป็น ร่าง พร้อมสายกลับว่ามาจากแผนใบไหน และแตกมาจากใบสั่งผลิตใบไหน

สิ่งที่ระบบทำให้ และสิ่งที่ไม่ทำ

✅ ไล่สูตรทุกชั้นจนสุด	ผู้ใช้ไม่ต้องรู้ว่าลึกกี่ชั้น
✅ รวมความต้องการข้ามใบ	สินค้าตัวเดียวกันที่หลายใบต้องใช้ ถูกนับรวมก่อนหักสต๊อก จึงไม่เปิดซ้ำซ้อน
✅ หักของที่มีอยู่	ทั้งของในคลังและใบที่กำลังจะเข้ามา
✅ นับใบร่างที่ตัวเองเพิ่งเปิด	กดคำนวณซ้ำจึงไม่งอกใบใหม่ทับของเดิม
✅ ถอนคืนได้ทั้งรอบ	กด Cancel ที่ใบแผน
⛔ ไม่สร้างใบขอซื้อให้	ของที่ต้องซื้อจะขึ้นเป็นคำเตือนเท่านั้น
⛔ ไม่แตะใบที่เริ่มผลิตแล้ว	การถอนแผนจะข้ามใบพวกนั้นและรายงานให้เห็น

ทำไมถึงไม่สร้างใบขอซื้อให้

การเปิดใบสั่งผลิตเป็นการจัดคิวงานในบ้าน ผิดแล้วยกเลิกได้ทันที แต่การขอซื้อไปผูกกับ ผู้ขาย งบประมาณ และรอบอนุมัติ จึงจงใจให้จบที่การเตือน แล้วให้คนตัดสินใจว่าจะซื้อเมื่อไร

ใบสั่งผลิตที่ได้ หน้าตาเหมือนใบที่เปิดเอง

ใบที่ระบบสร้างจะลอกวิธีทำงานมาจากใบสั่งผลิตจริงใบล่าสุดของสินค้าตัวเดียวกัน ทั้งคลัง งานระหว่างทำ คลังต้นทาง วิธีเบิกของ และขั้นตอนการผลิต เพื่อให้ใบที่ได้ส่งต่อเข้าสายงานปกติ ได้เลย ไม่ใช่ใบแปลกปลอมที่ต้องมานั่งแก้ทีละช่อง

ถ้าสูตรการผลิตตั้งขั้นตอนไว้แต่ไม่ได้ใส่เวลา ระบบจะลอกเวลาจากใบเดิมมาให้ พร้อมเขียน กำกับไว้ว่าลอกมาจากใบไหน และต้องตรวจก่อนเริ่มงาน เพราะเวลาการผลิตเป็นความรู้ของ หน้างาน ระบบไม่มีสิทธิ์ตั้งให้เอง

วันเริ่มผลิตของใบลูก

ใบลูกใช้ วันเดียวกับใบแม่ โดยตั้งใจ ไม่ได้คำนวณถอยหลังตามรอบเวลาการผลิต เพราะ โรงงานส่วนใหญ่ยังไม่ได้ตั้งค่าเวลานำของแต่ละรายการไว้ ตัวเลขที่คำนวณจากค่าที่ไม่มีใคร ดูแลจะกลายเป็นตัวเลขหลอกในภายหลัง — เห็นวันตรงกันแล้วรู้ว่าต้องเรียงลำดับเอง ดีกว่า เห็นวันที่ดูฉลาดแต่เชื่อไม่ได้

ข้อจำกัดที่ควรรู้

• ระบบไล่สูตรได้ลึกสุด 6 ชั้น (ของจริงที่พบลึกสุด 4 ชั้น) — ตัวเลขนี้กันสูตรที่อ้างวนกลับมาหาตัวเอง
• ถ้าคำนวณแล้วขึ้นว่า "ของที่ต้องผลิตเองครบแล้ว" แปลว่าไม่มีอะไรต้องเปิดจริง ๆ ปุ่ม Submit จะไม่ปรากฏ ให้ปรับตัวกรองแล้วคำนวณใหม่ หรือปิดหน้านั้นได้เลย
• แผนที่บันทึกแล้วคำนวณใหม่ไม่ได้ ต้องสร้างรอบใหม่ เพื่อให้ผลที่เคยสร้างใบไปแล้ว ยังตรวจย้อนได้

เกี่ยวข้องกัน

• ข้อมูลหลัก — สูตรการผลิตและคลังที่ใช้เป็นฐานของการคำนวณ