ขอบเขตการคำนวณต้นทุนใหม่

คำถามที่ฝ่ายบัญชีถามบ่อยที่สุดก่อนกดปุ่มที่แพงคือ "แก้ล็อตนี้แล้วกระทบอะไรบ้าง" หน้านี้ตอบคำถามนั้น

ตัวเลขจริงจากไซต์ที่ใช้งานอยู่

แก้ราคาทุนวัตถุดิบหนึ่งล็อต แล้วให้ระบบไล่ว่าต้องคำนวณอะไรใหม่บ้าง

สิ่งที่ต้องคำนวณใหม่	จำนวน
ล็อตที่ได้รับผลกระทบ	381
รายการเคลื่อนไหวสต๊อก	18,286
ความลึกของสายการผลิต	7 ชั้น
มูลค่าที่แตะของที่ขายไปแล้ว	6,962,474.32 บาท

ล็อตเดียวกลายเป็นเลขเจ็ดหลัก เพราะวัตถุดิบตัวหนึ่งไปอยู่ในกึ่งสำเร็จรูปหลายตัว ซึ่งไปอยู่ในสินค้าสำเร็จรูปหลายตัวอีกที ทุกชั้นคูณกันขึ้นไป

นี่คือเหตุผลที่ต้องดูขอบเขตก่อนกด

ไม่ใช่เพื่อห้ามแก้ แต่เพื่อให้รู้ว่ากำลังจะขยับตัวเลขในงบเท่าไร ก่อนที่จะรู้ตัวตอนที่ผู้สอบบัญชีถาม

ของที่ขายไปแล้ว คำนวณใหม่ไม่ได้

ตราบใดที่ของยังอยู่ในคลัง การแก้ราคาทุนคือการแก้ตัวเลขในสต๊อก แต่เมื่อของออกไปแล้ว ต้นทุนนั้นกลายเป็นต้นทุนขายของงวดที่ปิดไปแล้ว

ระบบจึงแยกสองส่วนออกจากกันเสมอ — ส่วนที่ยังอยู่ในคลังคำนวณใหม่ได้ตรง ๆ ส่วนที่ขายไปแล้วต้องเป็นรายการปรับปรุงที่มีคนตัดสิน ไม่ใช่การคำนวณเงียบ ๆ เพราะมันเปลี่ยนกำไรของงวดที่รายงานออกไปแล้ว

นัยสำคัญคำนวณก่อนถาม

ระบบคำนวณให้ก่อนว่า ถ้าไม่แก้ ตัวเลขจะเพี้ยนเท่าไร แล้วค่อยถามว่าจะแก้ไหม ไม่ใช่ถามก่อนแล้วให้ไปหาตัวเลขเอง

การแก้ที่ย้อนเข้างวดที่ปิดแล้วมีข้อกำหนดทางบัญชีของมันเอง ระบบจึงแยกให้เห็นว่า รายการไหนอยู่ในงวดปัจจุบัน และรายการไหนย้อนหลัง

สองอย่างที่ระบบปฏิเสธที่จะทำให้

ปฏิเสธที่จะเดาลำดับการหยิบของ ในโรงงานอาหารของถูกหยิบตามวันหมดอายุ ไม่ใช่ตามลำดับที่รับเข้า การจำลองว่าของถูกหยิบเรียงตามที่รับเข้ามาจะได้คำตอบที่ดูสมเหตุสมผลแต่ผิด และไม่มีอะไรฟ้องว่าผิด

ปฏิเสธที่จะทำรายการปรับปรุงให้ เมื่อหน่วยนับผิด ถ้าหน่วยผิด ปริมาณก็ผิดไปด้วย การปรับเฉพาะตัวเงินจะทำให้มูลค่าดูถูกในขณะที่จำนวนยังผิดอยู่ — ต้องแก้ที่เอกสารต้นทาง

ลำดับการคำนวณสลับไม่ได้

ต้องคำนวณจากชั้นล่างสุดของสูตรการผลิตขึ้นมา และภายในชั้นเดียวกันเรียงตามเวลา สลับสองอย่างนี้แล้วได้ต้นทุนคนละค่า — และที่อันตรายคือ ทั้งสองค่าดูสอดคล้องกันเอง และไม่มีอะไรฟ้องว่าอันไหนผิด ลำดับจึงถูกบังคับในระบบ ไม่ใช่เขียนไว้ในคู่มือ

ถ้ามีล็อตที่กำหนดชั้นไม่ได้ — เช่นข้อมูลไม่พอจะบอกว่าผลิตจากอะไร — ระบบรายงานออกมา แทนที่จะข้ามไปเงียบ ๆ เพราะการข้ามคือการคำนวณที่ไม่ครบโดยไม่มีใครรู้

ผลผลิตร่วมถูกดึงเข้ามาเอง

ถ้าการผลิตหนึ่งครั้งได้ของออกมาหลายอย่างพร้อมกัน ต้นทุนร่วมถูกปันให้ทุกตัว การคำนวณเฉพาะตัวเดียวจึงทำให้ยอดรวมไม่ตรงกับต้นทุนร่วมเดิม ระบบดึงพี่น้องของจุดแยกเดียวกันเข้ามาให้เอง แม้ไม่มีใครขอ

---

เกี่ยวข้อง: ข้อมูลล็อตชุดเดียว มองจากสามมุม · ขั้นตอนปิดงบ